Lasagne al forno is de klassieke Italiaanse lasagne uit de oven, opgebouwd uit lagen Bolognesesaus, béchamelsaus en lasagnevellen en afgewerkt met geraspte kaas. Verwarm de oven voor op 180 °C, bak de lasagne ongeveer 35 tot 45 minuten en laat de schotel daarna 10 tot 15 minuten rusten voordat je hem aansnijdt.
Voor een betrouwbare basis bereid je eerst een goed ingekookte vleessaus en een gladde béchamelsaus. Daarna worden de sauzen en lasagnevellen laag voor laag in een ingevette ovenschaal gelegd, met béchamelsaus als laatste laag en kaas bovenop.
Wat betekent lasagne al forno?
Lasagne al forno is de Italiaanse naam voor lasagne uit de oven - al forno betekent letterlijk 'uit de oven'. Het is de klassieke variant met bolognesesaus, bechamelsaus en lasagnevellen, laag op laag opgebouwd en afgetopt met parmezaan.
Dit is het basisrecept waar alle andere lasagnevarianten op zijn gebaseerd. De lasagne is klaar als de bovenkant goudbruin is en de randen beginnen te borrelen. Laat hem daarna altijd even rusten voor je hem aansnijdt, dan blijft hij beter in vorm.
Ingrediënten voor klassieke lasagne al forno
Voor de Bolognesesaus
- 1 ui
- 2 teentjes knoflook
- 1 bosje peterselie of diepvriespeterselie
- 2 eetlepels olijfolie
- 500 g gemengd gehakt
- 1 eetlepel tomatenpuree
- 1 blik gepelde tomaten van 800 g
- Ongeveer 50-100 ml rode wijn, bouillon of balsamicoazijn
- Zout en peper
Voor de béchamelsaus
- 30 g boter
- 40 g bloem
- 0,5 liter melk
- Zout en peper
- 2 theelepels citroensap
- 1 mespunt versgeraspte nootmuskaat
Voor de opbouw
- Vet voor de ovenschaal
- 300 g lasagnevellen
- 200 g geraspte kaas, bijvoorbeeld Gouda, Emmentaler of mozzarella
- 20 g boter in kleine vlokjes
Bereidingswijze
1. De Bolognesesaus bereiden
Pel de ui en snijd hem fijn. Pel de knoflook en hak hem fijn of snijd hem in zeer dunne plakjes. Was de peterselie, schud hem droog en hak hem fijn.
Verhit 1-2 eetlepels olijfolie in een brede pan op hoog vuur. Voeg het gehakt toe en bak het 5-7 minuten rul. Keer het gehakt pas na 1-2 minuten om met een houten lepel of spatel, zodat er geroosterde aroma's ontstaan.
Als er veel vocht uit het gehakt komt, waardoor het vlees eerder kookt dan bakt, zet je het vuur hoger en bak je verder totdat het vocht is verdampt. Bak het gehakt indien nodig in twee porties.
Voeg de gesneden ui toe aan het gebakken gehakt en bak 2-3 minuten mee totdat de ui glazig is. Voeg de gehakte knoflook en peterselie toe en bak alles 30-60 seconden mee. Roer de tomatenpuree erdoor en bak die 1 minuut mee.
Voeg de gepelde tomaten toe aan het gehaktmengsel. Plet de tomaten grof met een houten lepel of spatel. Roer eventueel rode wijn, bouillon of balsamicoazijn erdoor en breng de saus op smaak met zout en peper.
Laat de Bolognesesaus zonder deksel 30-40 minuten zachtjes koken en roer elke 5-10 minuten. Maak daarbij steeds de aanbaksels van de bodem los.
Belangrijk: laat de Bolognesesaus zonder deksel voldoende inkoken, zodat de lasagne later niet waterig wordt en de lasagnevellen gelijkmatig garen.
2. De béchamelsaus maken
Smelt de boter in een pan op middelhoog vuur. Roer de bloem er snel door en laat het mengsel 1-2 minuten onder voortdurend roeren licht garen.
Voeg de melk in 3-4 porties toe terwijl je krachtig met een garde roert, totdat de saus glad is. Laat de saus 8-12 minuten op laag vuur zachtjes koken en roer regelmatig tot op de bodem van de pan.
Breng de béchamelsaus op smaak met zout, peper, citroensap en nootmuskaat. Als de saus te dik wordt, kan er meer melk worden toegevoegd.
Voor een extra diepe smaak kan de bloem vóór het toevoegen van de melk kort worden geroosterd in een koekenpan. Laat de roux daarbij zo min mogelijk kleuren.
3. De ovenschaal voorbereiden
Verwarm de oven voor op 180 °C boven- en onderwarmte. Vet een brede, ovenvaste ovenschaal gelijkmatig in.
Verdeel een laag Bolognesesaus over de bodem van de schaal. Leg daarop lasagnevellen zonder dat ze elkaar overlappen.
4. De lasagne opbouwen
Verdeel opnieuw Bolognesesaus over de lasagnevellen en bedek die met een dunne laag béchamelsaus. Leg er weer een laag lasagnevellen op.
Ga in deze volgorde verder met opbouwen totdat alle ingrediënten zijn opgebruikt. De laatste laag bestaat uit béchamelsaus.
Verdeel de geraspte kaas gelijkmatig over het oppervlak en leg er kleine vlokjes boter op. Als de saus vrij dik is, kun je 2-4 eetlepels water langs de randen van de schaal toevoegen, niet bovenop de lasagne. Dat helpt bij het garen zonder de lasagne waterig te maken.
5. De lasagne bakken
Bak de lasagne 35-45 minuten in de hete oven op 180 °C boven- en onderwarmte, totdat het oppervlak goudbruin is.
De lasagne is gaar wanneer de bovenkant goudbruin is, de kaas gesmolten is en de saus aan de randen begint te borrelen. Laat de lasagne vóór het aansnijden 10-15 minuten rusten.
Zo maak je Jamie's lasagne | Jamie Oliver
Lasagne al forno met andere oventemperaturen
Een andere klassieke bereiding gebruikt 200 °C hetelucht en een baktijd van 30-40 minuten. Voor een extra bruine en knapperige bovenkant kan de grill de laatste 5 minuten worden ingeschakeld.
Een eenvoudiger variant wordt bereid met 180 °C en heeft ongeveer 25 minuten nodig. Ook hierbij is de lasagne klaar wanneer de bovenkant goudbruin is en de randen beginnen te borrelen.
| Bereiding | Oventemperatuur | Baktijd |
|---|---|---|
| Basisbereiding | 180 °C boven- en onderwarmte | 35-45 minuten |
| Heteluchtbereiding | 200 °C hetelucht | 30-40 minuten |
| Snellere variant | 180 °C | Ongeveer 25 minuten |
Praktische tips voor een stevige lasagne
Laat het gehakt goed bruinen
Bak het gehakt op voldoende hoge temperatuur. Wanneer er veel vocht uit het vlees komt en het gehakt gaat koken, ontstaan er minder geroosterde aroma's en blijft de smaak vlak.
Laat de saus voldoende inkoken
Een te dunne Bolognesesaus kan de lasagne waterig maken. Door de saus zonder deksel zachtjes te laten inkoken, wordt ze voller en kunnen de lasagnevellen gelijkmatiger garen.
Laat lasagnevellen niet overlappen
Snijd de lasagnevellen op maat en laat ze niet overlappen. Zo blijven de lagen gelijkmatig en voorkom je dat sommige delen te dik worden.
Gebruik eventueel voorgekookte lasagnevellen
Gedroogde lasagnevellen kunnen 45 seconden in kokend water worden geblancheerd en daarna direct in koud water worden gelegd. Zorg dat de vellen plat blijven, niet omkrullen en goed uitlekken.
Voorkom een te donkere kaaskorst
Als de kaas snel bruint, schuif je de schaal lager in de oven of dek je de lasagne de laatste 10 minuten losjes af met aluminiumfolie.
Laat de schotel rusten
Door de lasagne na het bakken 10-15 minuten te laten rusten, wordt de saus steviger en kun je de schotel in nette stukken snijden.
Lasagne al forno vooraf bereiden
De sauzen kunnen goed een dag van tevoren worden bereid, zodat ze nog beter smaken en de lasagne de volgende dag alleen nog hoeft te worden opgebouwd.
Je kunt de lasagne ook direct in de vorm opbouwen, 12-24 uur koelen en eventueel 5-10 minuten langer bakken.
Varianten uit Chefkoch-recepten
Lasagne met kalkoenvlees
Voor een lichtere vleessaus kan kalkoenvlees worden gebruikt. Een dergelijke variant bevat 300 g kalkoenschnitzel, ui, wortel, peterseliewortel, selderij, tomatenpuree, gepelde tomaten, tijm, groentebouillon en rode wijn.
Het kalkoenvlees wordt fijngehakt of door de vleesmolen gedraaid en in olie aangebraden. Daarna worden de groenten 2-3 minuten meegebakken. Voeg tomatenpuree, tomaten met sap en tijm toe, schenk de bouillon en wijn erbij en laat de saus afgedekt 20 minuten zachtjes koken.
De béchamelsaus wordt bereid met margarine, bloem en melk. Vet een ovenschaal van ongeveer 20 × 30 cm in, leg een laag lasagnebladen in de schaal en verdeel daar een derde van de vleessaus en een vierde van de béchamelsaus over. Herhaal dit tweemaal en bedek de laatste pastalaag met béchamelsaus en Parmezaanse kaas.
Bak de lasagne 20-40 minuten in een oven van 180 °C totdat de bovenkant goudbruin is.
Lasagne met een romige kaassaus
Een rijkere variant gebruikt een kaassaus op basis van boter, bloem, melk en geraspte oude boerenkaas. Laat de boter langzaam smelten en meng hem met de bloem. Laat dit ongeveer 10 minuten garen en roer regelmatig.
Voeg eerst een derde van de melk toe, roer goed door en voeg daarna de rest van de melk toe. Breng de saus op smaak met zout, peper en nootmuskaat. Meng de warme béchamelsaus met de geraspte kaas en zorg dat de kaas volledig smelt.
Verdeel een vierde van de Bolognesesaus over een passende braadslede. Bedek de saus met lasagnevellen, zonder overlap, en giet daar een vierde van de kaassaus over. Herhaal deze stappen nog een keer, leg op de tweede laag de gesneden mozzarella en basilicum, leg er nog twee lagen op en eindig met de kaassaus.
Bestrooi de lasagne met Parmezaanse kaas en bak haar 25 minuten in een voorverwarmde oven op 200 °C.
Lasagne met een extra kruidige vleessaus
Voor een kruidige versie worden ui, wortel, selderij en knoflook eerst in olijfolie aangefruit. Daarna worden tomatenpuree en gemengd gehakt toegevoegd. De saus wordt aangevuld met rode wijn, vleesbouillon en stukjes tomaat.
Deze saus kan worden gekruid met oregano, cayennepeper, kaneel, bruine suiker en rozemarijn. Laat de saus afgedekt minimaal 20-30 minuten sudderen, voeg op het einde cacaopoeder toe en verwijder de rozemarijntakjes.
De béchamelsaus wordt gemaakt met 30 g boter, 25 g bloem en 300 ml melk. Bouw de lasagne op in een brede ovenschaal, wissel vleessaus, lasagneplaten en béchamelsaus af en bestrooi de bovenkant met Parmezaanse kaas of mozzarella.
Bak de lasagne 30-40 minuten op 200 °C hetelucht. Voor een extra knapperige bovenkant kan de grill de laatste 5 minuten worden gebruikt.
Vegetarische lasagne met sojagehakt
Voor een vegetarische variant worden fijne sojastukjes gebruikt. Overgiet 75 g sojastukjes samen met instant groentebouillon met zoveel kokend water dat ze net volledig bedekt zijn en laat ze 15 minuten wellen.
Snijd de uien fijn en hak de knoflook. Fruit de ui en knoflook in olijfolie glazig zonder ze bruin te laten worden. Voeg de sojastukjes met het weekvocht toe en laat alles koken totdat vrijwel al het vocht is verdampt.
Blus af met twee blikken stukjes tomaat en breng op smaak met zeezout, peper, oregano en basilicum. Laat de saus nogmaals opkoken en zet haar daarna apart.
Maak de béchamelsaus met margarine, bloem en 500 ml melk. Roer eerst een kleine scheut melk door de roux totdat de bodem van de pan bedekt is en het mengsel glad is. Voeg daarna de rest van de melk toe en laat de saus onder voortdurend roeren indikken.
Bedek de bodem van de ingevette ovenschaal met béchamelsaus. Leg daarop lasagneplaten, opnieuw béchamelsaus, een royale laag sojagehakt-saus en wat geraspte Emmentaler. Herhaal dit ongeveer drie tot vier keer.
Bak de vegetarische lasagne ongeveer 35 minuten op 180 °C.
Lasagne met een eenvoudige kant-en-klare saus
Een eenvoudige variant gebruikt gehakt, gehakte tomaten, wijn, knoflook, ui, oregano, basilicum, béchamelsaus en geraspte kaas. Bak het gehakt eerst rul, voeg de tomaten, wijn en kruiden toe en laat de saus op de laagste stand zachtjes koken.
Leg de eerste laag lasagnebladen in de ingevette schaal en pas ze aan de vorm aan. Verdeel daar een ongeveer duimdikke laag vleessaus over en strijk die in met béchamelsaus. Herhaal de lagen totdat de schaal bijna vol is en vervang béchamelsaus op de laatste laag door geraspte kaas.
Deze variant kan vóór het bakken 4-5 uur in de koelkast worden gezet. Daardoor wordt water aan de schotel onttrokken en wordt de lasagne steviger en beter te portioneren.
Bak de gekoelde lasagne op 200 °C. Na ongeveer 15-20 minuten is ze klaar wanneer de kaaskant krokant is en de kaas in het midden lichtbruin wordt.
Veelvoorkomende aanpassingen
Wie niet van stukjes tomaat houdt, kan dezelfde hoeveelheid gepureerde tomaten gebruiken. Mozzarella is optioneel; de kaas is lekker, maar maakt het geheel ook wat natter.
In plaats van Parmezaanse kaas kan de bovenkant worden afgewerkt met geraspte Gouda, Emmentaler of mozzarella. Voor een uitgesproken Italiaanse afwerking passen Parmezaanse kaas en basilicum goed bij de Bolognesesaus en béchamelsaus.
Serveren bij lasagne al forno
Bij de lasagne past een groene salade met vinaigrette. Als voorgerecht past klassiek meloen met ham.
Bij een vleessaus met rode wijn passen Italiaanse rode wijnen, zoals Chianti, Barbera of Lambrusco.