Een groente- en fruitkalender laat zien welke groenten en fruitsoorten in iedere maand in het seizoen zijn. Zo kies je producten die in Nederland of in de eigen regio in de volle grond, onder een plastic tunnel of in een onverwarmde kas worden geteeld en geoogst.
Door te koken op het ritme van de seizoenen, eet je groente en fruit wanneer ze het lekkerst én voedzaamst zijn. Kies je voor seizoensgroenten en -fruit dan eet je niet alleen lekker gezond, je maakt ook een bewuste, duurzame keuze voor lokale boeren.
Waarom seizoensgebonden groente en fruit eten?
Ieder seizoen heeft een natuurlijke oogst, de groenten en fruit die dan op een natuurlijke manier groeien en beschikbaar zijn. Er is niets lekkerder dan groenten en fruit van het seizoen! Ze smaken superlekker omdat ze op het juiste moment geoogst worden.
Ze hebben meer smaak in vergelijking met groenten en fruit die buiten het seizoen zijn geteeld. Ze zijn ook minder belastend voor het milieu dan soorten die zijn geïmporteerd uit landen buiten Europa, per vliegtuig zijn vervoerd of zijn gekweekt in een verwarmde kas.
Als consument kun je een belangrijke rol spelen in de overgang naar een duurzamere voedselproductie. Kies voor regionale producten. Geef de voorkeur aan seizoensproducten. Eet meer groenten en fruit.
Hoe gebruik je de groente- en fruitkalender?
Je hoeft alleen maar te weten wanneer wat in het seizoen is - en daarom is deze kalender met handig overzicht van groenten en fruit van het seizoen onmisbaar in je keuken. Welke groenten en fruit horen bij welke maand?
Sommige groenten groeien prima in de kortere dagen en koudere temperaturen van januari, terwijl andere groenten en fruit juist warmte en zonlicht van de zomer nodig hebben. Gelukkig heeft élk seizoen genoeg verse groente en fruit om uit te kiezen!
Groente en fruit die worden geteeld in de volle grond, onder een plastic tunnel of in de onverwarmde kas hebben elk jaar een periode waarin ze klaar zijn om te oogsten. In Nederland zijn dat bijvoorbeeld asperges in het voorjaar en kersen in de zomer.
In de periode dat ze worden geoogst en verkocht, zijn het seizoensproducten. Gebruik de seizoensgroente en seizoensfruitkalender om iedere maand te zien welke producten in het seizoen zijn.
Seizoensgroente en -fruit per maand
Januari
In januari zijn vooral stevige wintergroenten en bewaargroenten beschikbaar. GROENTE: Aardpeer, aardappel, boerenkool, champignon, rode bietjes, koolraap, knolselderij, paddenstoel, pompoen, pastinaak, prei, savooiekool, schorseneer, spruitjes, rode kool, ui, veldsla, waterkers, winterpostelein, witlof, witte kool, wortelen, wintertruffel FRUIT: Appels, citrusvruchten, stoofperen, handperen.
Februari
Ook februari biedt voornamelijk wintergroenten, aangevuld met appels en peren. GROENTE: Aardpeer, boerenkool, champignon, rode bietjes, koolraap, knolselderij, paddenstoel, pastinaak, prei, savooiekool, schorseneer, spruitjes, rode kool, ui, veldsla, waterkers, winterpostelein, witlof, witte kool, wortelen. FRUIT: Appels, stoofperen, handperen.
Maart
In maart verschijnen de eerste voorjaarsgroenten, zoals radijs, spinazie en bloemkool. GROENTE: Aardpeer, aardappel, bloemkool, boerenkool, broccoli, champignon, knolselderij, koolraap, paddenstoel, pastinaak, prei, radijsjes, savooiekool, schorseneren, spinazie, spruitjes, ui, veldsla, waterkers, witlof, wortel, zoete aardappel. FRUIT: Handperen.
April
April is de maand waarin asperges, raapstelen, spinazie en de eerste aardbeien beschikbaar komen. GROENTE: Aardappel, asperge, bloemkool, broccoli, kropsla, koolrabi, lamsoren, morieltjes, paddenstoel, paksoi, prei, raapstelen, radijs, spinazie, ui, waterkers, waterkers, witlof, wortel, zomerpostelein, zeekraal. FRUIT: Aardbeien, handperen, rabarber.
Mei
In mei neemt de keuze aan bladgroenten, peulvruchten en voorjaarsgroenten toe. GROENTE: Aardappel, andijvie, groene asperges, bloemkool, broccoli, champignon, chinese kool, capucijners, doperwt, koolrabi, meiraap, knoflook, kropsla, lamsoren, morille, paksoi peultjes, prei, raapstelen, radijsjes, rode uien, rucola, snijbiet, spinazie, spitskool, waterkers, wortel, zeekraal. FRUIT: Aardbeien, handperen, rabarber.
Juni
Juni brengt veel zomergroenten en het eerste zachte zomerfruit. GROENTE: Aardappels, andijvie, artisjokken, groene asperges, bloemkool, bosui, rode bietjes, capucijners, courgettes, doperwten, eikebladsla, komkommers, koolrabi, knoflook, kropsla, krulsla, lamsoren, lenteui, mais, peultjes, pluksla, raapstelen, rammenas, rucola, snijbiet, spitskool, sperziebonen, spinazie, tuinbonen, wortelen, ijsbergsla, zeekraal. FRUIT: Aardbeien, frambozen, kersen, meloen, rabarber, rode bessen.
Juli
In juli zijn tomaten, courgettes, komkommers, paprika’s en verschillende soorten bessen volop in het seizoen. GROENTE: Aardappelen, andijvie, aubergine, artisjokken, rode bietjes, bosui, bloemkool, boterbonen, cantharellen, capucijners, courgettes, chinese kool, doperwten, ijsbergsla, komkommers, mais, kropsla, paprika, peultjes, prei, raapstelen, rode ui, rucola, sjalotjes, snijbiet, sperziebonen, tomaten, tuinbonen, venkel, wortel. FRUIT: Aardbeien, abrikozen, appel, bramen, frambozen, handperen, kersen, kruisbes, meloen, perziken, rode, witte en zwarte bessen.
Augustus
Augustus is rijk aan zomergroenten, paddenstoelen, steenfruit en bessen. GROENTE: Aardappelen, andijvie, aubergine, artisjokken, augurken, bleekselderij, cantharellen, courgettes, eekhoorntjesbrood, groenlof, komkommers, paprika, prei, raapstelen, rucola, sjalotjes, snijbiet, sperziebonen, tomaten, venkel. FRUIT: Abrikozen, appel, blauwe bes, bosbes, bramen, frambozen, meloen, handperen, perziken, pruimen.
September
In september komen herfstgroenten zoals pompoen, knolselderij en verschillende koolsoorten erbij, terwijl appels, druiven, bramen en vijgen beschikbaar zijn. GROENTE: Aardappelen, artisjok, andijvie, aubergines, augurken, bleekselderij, bloemkool, broccoli, champignon, chinese kool, courgettes, groenlof, knolselderij, komkommer, koolrabi, mais, meiraap, paddenstoel, paksoi, paprika, pompoen, prei, rabarber, radijs, raapstelen, rode kool, rucola, savooiekool, snijboon, spinazie, spitskool, snijbiet, tomaten, venkelm waterkers, wortel, zeekraal, zomerpostelein. FRUIT: Appels, bramen, druiven, frambozen, handperen, pruimen, stoofperen, vijgen.
Oktober
Oktober staat in het teken van pompoen, koolsoorten, wortelgroenten, paddenstoelen en bewaarfruit. GROENTE: Aardapple, artisjok, aubergine, andijvie, bleekselderij, bloemkool, broccoli, champignon, chinese kool, courgette, groenlof, knolselderij, komkommer, koolraap, koolrabi, paddenstoel, paksoi, paprika, pompoen, prei, rode biet, rode kool, rucola, savooiekool, schorseneer, snijboon, spinazie, spruitjes, snijbiet, tomaat, ui, venkel, waterkers, witlof, wortel, zoete aardappel. FRUIT: Appels, druiven, handperen, noten, stoofperen, vijgen.
November
In november zijn vooral winterse koolsoorten, pompoen, knolgroenten en paddenstoelen in het seizoen. GROENTE: Aardappel, andijvie, bleekselderij, bloemkool, boerenkool, champignon, chinese kool, courgette, groene kool, groenlof, knolselderij, koolraap, paddenstoel, pastinaak, pompoen, prei, rucola, rode kool, savooiekool, schorseneer, spruitjes, ui, venkel, waterkers, winterpostelein, witlof, wortel, witte truffel, zoete aardappel. FRUIT: Appels, handperen, noten, vijgen.
December
December biedt klassieke wintergroenten, koolsoorten, wortelgroenten en appels, peren en citrusvruchten. GROENTE: Aardappel, andijvie, boerenkool, champignon, chinese kool, knolselderij, koolraap, paddenstoel, pastinaak, pompoen, prei, rode biet, rode kool, savooiekool, schorseneer, spruitjes, ui, waterkers, winterpostelein, witlof, witte kool, witte truffel, wortel, zoete aardappel. FRUIT: Appels, citrusvruchten, handperen, stoofperen, vijgen.
Seizoenskalender voor verschillende Europese klimaten
Europa heeft over het algemeen een gematigd klimaat. Het overzicht hieronder is toegespitst op het mediterraan, gematigd en zeeklimaat, die het grootste deel van de groente- en fruitteelt in de EU vertegenwoordigen.
Het noordelijke klimaat is niet opgenomen in deze seizoenskalender. De volgende lijsten tonen een selectie groenten en fruit die in de EU door de grootste productielanden geoogst worden.
Mediterraan klimaat
Waar in de EU? Spanje, Italië, Griekenland, Zuid-Frankrijk, Oost-Portugal, Malta, Cyprus, Zuid-Kroatië. Algemene kenmerken. Warme, droge zomers en zachte winters.
Fruit: Aardbeien, sinaasappels, kersen, abrikozen, citroenen, grapefruit, peren, appels. Abrikozen, nectarines, perziken, pruimen, watermeloenen, meloenen, vijgen. Kaki's, appels, peren, granaatappels, tafeldruiven, kiwi’s. Frambozen, aardbeien, kiwi’s, citroenen, mandarijnen, sinaasappels, appels, peren, grapefruit.
Groenten: Snijbiet, artisjokken, broccoli, asperges, spinazie, doperwten, tuinbonen, lente-ui, groene knoflook, prei. Tomaten, aubergines, courgettes, komkommers, paprika’s, radijzen, wortels, snijbiet, prei, sla. Witlof, bloemkool, sperziebonen, snijbiet, pompoenen, rode biet, sla, kool. Snijbiet, artisjokken, selderij, broccoli, bloemkool, pompoenen, andijvie, spinazie, sla.
Gematigd klimaat
Waar in de EU? Frankrijk, Duitsland, Oostenrijk, Hongarije, Polen, Tsjechië, Slowakije, Slovenië, Bulgarije, Roemenië, Luxemburg. Algemene kenmerken. Gematigde temperaturen met verschillende seizoenen. Bewolkt in de winter, zonnig in de zomer.
Fruit: Kiwi’s, appels, peren, grapefruit, aardbeien. Abrikozen, nectarines, perziken, pruimen, watermeloenen, meloenen, kersen, vijgen. Frambozen, appels, peren, tafeldruiven. Kaki's, mandarijnen, sinaasappels, appels, peren, grapefruit, kiwi’s.
Groenten: Wortels, selderij, spinazie, sla, asperges, tuinbonen, prei, witlof. Tomaten, artisjokken, aubergines, snijbiet, broccoli, komkommers, courgettes, pompoenen, sperziebonen, sla, paprika’s, maïs. Witlof, bloemkool, sperziebonen, snijbiet, rode biet, broccoli, pompoenen, wortels, kool. Witlof, bloemkool, sperziebonen, snijbiet, rode biet, broccoli, pompoenen, wortels, prei.
Zeeklimaat
Waar in de EU? Nederland, België, Ierland, Denemarken, West-Frankrijk, Zuid-Finland, Zuid-Zweden, Letland, Estland, Litouwen. Algemene kenmerken. Milde temperaturen gedurende het hele jaar.
Groenten: Rode biet, spinazie, prei, asperges, wortels, radijzen, knolselderij, lente-ui, sla. Tomaten, aubergines, komkommers, courgettes, radijzen, asperges, doperwten, maïs. Rode biet, wortels, pompoenen, boerenkool, broccoli, bloemkool. Boerenkool, wortels, prei, kool.
Klimaatvriendelijk kiezen
Wil je een klimaatvriendelijke keuze maken? Kies dan voor Nederlandse seizoensgroenten en seizoensfruit. Er is weinig energie nodig om ze te verbouwen en vervoeren. Daardoor komen minder broeikasgassen vrij.
In de supermarkt zie je niet of groente en fruit uit de volle grond, een plastic tunnel of onverwarmde kas komen. Op het bordje bij het schap of het etiket zie je wel of het product uit Nederland komt.
Er zijn ook andere manieren om rekening te houden met duurzaamheid. Zo worden sommige groenten en fruit op een andere wijze geteeld en/of vervoerd vanuit het buitenland met weinig klimaatimpact.
In beide gevallen komen de groente en fruitsoorten niet voor in onderstaande lijst met seizoensgroenten en -fruit uit Nederland, maar kan het wel een keuze zijn met een lage klimaatimpact.
Klimaatvriendelijk fruit uit het buitenland
Klimaatvriendelijk fruit uit het buitenland is: ananas, bananen, citrusvruchten (sinaasappels, mandarijnen), druiven en kiwi.
Kies dit fruit in de winter en het voorjaar wanneer er weinig seizoensfruit uit Nederland te koop is. In de winter kun je beter geen vers zacht fruit, zoals aardbeien en frambozen, kopen.
Ze komen vaak uit met gas verwarmde kassen. Je kunt ze wel het hele jaar uit de vriezer halen.
Seizoensfruit en seizoensgroenten herkennen
De seizoenskalender geeft jou een handig overzicht van de seizoensgroenten en -fruit. Je ontdekt welke groenten en fruitsoorten in welke maand(en) in onze regio in volle grond of in niet-verwarmde serres worden geoogst.
Zo smul je van asperges in de lentemaanden of eet je aardbeien enkel van april tot augustus. De teelt van seizoensfruit is afhankelijk van het weer en de oogstperiode kan per jaar verschillen.
Deze seizoenskalender is samengesteld op basis van informatie van Velt. Aangevuld met inzichten van Bionext en het Voedingscentrum.
Seizoensgebonden koken
Het kookboek 'Groentefeest' van Sidney Schutte, dat speciaal voor de 50e verjaardag van Dille & Kamille is ontwikkeld, staat boordevol recepten met de lekkerste groenten van het seizoen.
Een seizoenskalender helpt om per maand passende ingrediënten te vinden. Elke maand bevat een link naar de vier recepten met de ingrediënten van die maand, zodat je kennis in de praktijk kan brengen.
Menu van de week Tip: meld je aan voor het Menu van de Week. Soms staat er 'klimaatvriendelijk' bij een recept. De ingrediënten en bereidingswijze van deze gerechten hebben een lage broeikasgasuitstoot.
Bekijk alle klimaatvriendelijk-recepten (als je wilt letten op de duurzaamheid van alle ingrediënten).
Seizoenskalender voor kinderen
Voor kinderen: de seizoenskalender van Colette.
Colette Courgette, de eco-kip van Velt, helpt kinderen maar wat graag bij het ontdekken van heerlijke seizoensgroenten en -fruit.
Fruit en groenten voor kinderen! Leer meer over fruit en groenten. Educatieve video voor jonge kinderen.
Een kalender zonder vaste jaartallen
Er staan geen datums of jaartallen op de kalender dus je kan hem elk jaar opnieuw gebruiken.
De kalender kan een handig overzicht bieden voor elke maand en laat zien welke groente en fruit er op dat moment in het seizoen zijn.